<SEKİZ MART 2019>

<BU FİLM İNCİMİN ŞAHSINDA BÜTÜN HAYSİYETLİ KADINLARIMIZA GELSİN>

marlina-afiş

Katil Marlina

Özgün adı : Marlina Si Pembunuh dalam Empat Babak
Yaygın İngilizce adı : Marlina the Murderer in four acts
Yönetmen : Mouly Surya (Doğumu: 1980)
Oynayanlar : Marsha Timothy (Marlina), Dea Panendra (Novi)
Senaryo : Garin Nugroho, Mouly Surya, Rama Adi
Müzik : Yudhi Arfani ve Zeke Khaseli
Endonezya filmi, 93 dakika, 2017

.

Caner Fidaner

.

PERDE I: SOYGUN
Biliyorsunuz, Türkçe’de “kovboy filmi” dediğimiz türün özgün adı “western”, yani “Batıya doğru ya da batıya ilişkin”. Bu filmlerde ABD’nin “vahşi batı”sı konu ediliyor, yerlileri kovan beyazların orada yeni bir toplum düzeni oluşturma çabaları anlatılıyor. Eh, her düzenin temelinde bir değerler sistemi vardır. Kovboy filmlerinde de iyilerle kötülerin mücadelesi olarak gördüğümüz çatışmalarda, bir yanda insani değerleri savunanlar oluyor, öbür yanda yalnızca kendi çıkarının peşinde koşanlar. Western’i yaygın ve kalıcı bir tür haline getiren, böyle bir zemine oturması olsa gerek. Yalnızca güçlülerin, zenginlerin kazandığı, zayıfların, yoksulların ezildiği bir toplumsal yapı kararsız dengede olacak, çabucak yıkılacaktır. Belki de bu yüzden yönetmenler bize insani değerleri hatırlatıyorlar.
Fakat bir de tersten bakalım: “Zayıfları koruyan iyi yürekli güçlü insanların” kahraman olduğu filmler, belki de zayıf – güçlü ayrımını meşrulaştırmaya yarıyor? Ben yönetmen olsaydım, “zayıf” diye damgalanmış kişi ya da kesimlerin gerçekte ne kadar güçlü olduklarını anlatan filmler yapmak isterdim; Endonezya’nın 1980 doğumlu genç kadın yönetmeni Mouly Surya’nın “Katil Marlina”da yaptığı gibi.

.

PERDE II: YOLCULUK
Her yolculuk yeni karşılaşmalar demektir. Yürürken, kamyonda yolculuk ederken, at üzerinde giderken yeni insanlar tanıyoruz. Bunlardan bazıları bize geçmişimizi hatırlatıyor, bazılarıysa geleceğimizi düşündürüyor. Yeni insanlar tanıdıkça kendimizi daha iyi anlıyoruz, kararlarımız değişiyor. Belki daha fazla risk almaya başlıyoruz, belki de daha tedbirli biri oluyoruz. Fark ediyoruz ki kendimiz olabilmek için öteki insanlarla iletişim kurmamız şart.
Yolculukta şunu da anlıyoruz: Günahlarımız hep elimizdeki çıkının içindedir, ne kadar hızlı kaçmaya çalışsak da geçmişimiz hep peşimizdedir, bizi izler.

.

PERDE III: İTİRAF
Karşılaşmanın en zoru insanın kendi kendisiyle yüzleşmesi değil mi? Gerçek itirafın muhatabı da resmi dairelerin yetkili görünen zavallı amirleri değil, kendimiz olmalıyız.
İnsanlar ne garip, kızlarına erkek adı koyarak onu daha güçlü yapabileceklerini sanıyorlar. Bilmiyorlar ki asıl yapılması gereken, kızlarının kendi içindeki gücü fark etmesini sağlamak.
1960’lı yıllardan başlayarak Sergio Leone başta olmak üzere kimi İtalyan yönetmenler yine vahşi batıda geçen filmler çektiler, klasik western’lere göre yüksek dozda şiddet içeren bu filmlere, İtalya’nın ünlü yemeğinden alınan isimle “spaghetti western” dendi.
Marlina’nın karakolun karşısındaki küçük lokantada yediği (ve Türkçe alt yazıda “Tai kebabı” olarak geçen) yemeğe “satay” deniyor. Endonezya’da çok yaygın olan “satay”, bambu kamışlarından yapılmış minik çubuklara geçirilip pişirilmiş küçük et parçaları ile özel soslardan oluşuyor; bizim çöpşiş’in bir benzeri yani. İşte bu nedenle Variety dergisinden Maggie Lee, Katil Marlina filmini “ilk Satay Western,” diye adlandırmış, bu isim de hızla tutmuş. Bazıları da filme “feminist western” diyor.

.

PERDE IV: DOĞUM
Bir bebeğin doğması, gözle görülebilen bir yaradılış mucizesidir. Bu yüzden bütün mucizelerin kaynağı kadındır. Tam da bu nedenle erkekler kadınlardan korkarlar. Erkekler, yalnızca çocuk doğurabildikleri için değil, her türlü yaratıcılık onlardan kaynaklandığı için kadınların dünyayı değiştirme kapasiteleri olduğunu fark ederler ve onlardan çekinirler. Bu yüzden de kadınları kontrol altına tutmak isterler. Aman, derler, kadın zayıftır, duygusaldır, kendi başına yapamaz, illa ki başında bir erkek bulunmalıdır; ya babası, ya ağabeyi, ya kocası, ya oğlu ona sahip çıkmalıdır, derler ve meydanı boş buldukça devam ederler “Filan meslek kadına uygun değildir, o geride dursun, kadın aşağıda kalsın, görünmesin, biz aslında kadını korumak istiyoruz… falan filan…”
Bir gün kadın bütün bu safsataları elinin tersiyle iter ve kadının asıl doğumu o gün gerçekleşir.
—————————————–

marlina_angelin_1_doc6z8hp848qeuyjmvw7pp

Novi ile Marlina