masaanMasaan, 2015
Yaygın bilinen adı: Fly Away Solo [Uç, git kendi başına]
Yön: Neeraj Ghayvan
Oyn: Richa Chadda, Vicky Kaushal

Bir Hint filmi bu, ama Bollywood’dan değil, Hint – Fransız ortak yapımı, Cannes’ın Belirli Bir Bakış bölümünden iki ödüle sahip (Jüri özel + Fipresci) ve yönetmenin ilk uzun filmi; bu nedenlerle ilgimi çekti. İyi ki de çekmiş.
Her film ismiyle başlar, diye düşündüğüm için önce Masaan ne demek, ona baktım. Sözlüklerde karşılığı “krematoryum” olarak görünüyorsa da biliyorsunuz, sözlükler her zaman doğruyu söylemez (aslına bakarsanız hiçbir zaman doğruyu söylemez ya, neyse, o başka mevzu). Burada “masaan” denen, Ganj nehrinin kenarında, ölülerin Hindu geleneklerine göre yakıldığı, küllerinin ve kemiklerini nehre atıldığı yerlerden biri. Bu istenmeyen işi “düşük kasttan” aileler yürütüyor.
Filmde izlediğimiz hikâyelerin geçtiği Varanasi şehrinde oturanlar için Ganj aynı zamanda dibinde, çocukların dalıp çıkardığı paralar, değerli nesneler bulunan, toplu ulaşım sırasında insanların birbiriyle tanıştığı bir “ana mekan”, yani bir anlamda onlar “sudan gelip suya gidiyorlar”.
“Yoksa bu film ölüm üzerine mi?” diye düşünebilirsiniz ama öyle değil, bu film aslında yaşam üzerine. Nehre inen merdivenler, yani “gath” dedikleri mekan, ölenlerle vedalaşıp yaşama devam edebilmek için bir fırsat sunuyor insanlara. Belki şöyle de denebilir: Geleneklerin ayırdığını, Ganj’ın suları buluşturuyor, hem mecazi hem de somut anlamda.
Filmi görmemiş olanlar için keyif kaçırıcı olmasın diye biraz üstü kapalı yazdım, fakat “Masaan”ın sağlam bir senaryoya oturduğunu (tam da bu yüzden, tesadüfler rahatsız edici gelmiyor), yerel gelenekleri anlatırken evrensel değerleri temel aldığını, toplumun bütününden söz ederken bireysel farklılıkları da vurguladığını, insanları iyiler – kötüler ya da zayıflar – güçlüler diye tasnif etmediği için karakterlerin inandırıcı olduğunu ekleyeyim.
Bir de filmin en başındaki haşin olay moralinizi bozmasın, karakterlerimizin başına sadece kötü şeyler gelecek sanmayın.
Bence izleyin bu filmi, pişman olmayacağınızı ve Neeraj Ghayvan’dan bundan da güçlü filmler beklemeye başlayacağınızı tahmin ediyorum.
Caner Fidaner

Filmin fragmanı için burayı tıklayın.

Reklamlar